การฉีดวัคซีนโควิดในกลุ่ม Viral vector (ตอนที่ 1)

0
424
Viral vector
Viral vector

การฉีดวัคซีนโควิดในกลุ่ม Viral vector (ตอนที่ 1)

       ในเดือนมิถุนายน 2564 ประเทศไทยจะเริ่มมีการฉีดวัคซีน AStraZeneca เป็นล็อตใหญ่ ดังนั้น จึงน่าจะมีโอกาสมากขึ้นที่ประเทศไทยจะเผชิญเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (AE) จากการฉีดวัคซีนกลุ่ม viral vector เหมือนที่เคยเกิดในยุโรปและอเมริกามาแล้ว

การฉีดวัคซีนโควิดในกลุ่ม Viral vector
การฉีดวัคซีนโควิดในกลุ่ม Viral vector

    จากการทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้องกับ AE ในวัคซีนกลุ่มนี้  พบว่า AE สำคัญคือ การเกิดลิ่มเลือดที่มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำควบคู่ไปด้วย ซึ่งมีชื่อเรียกว่า Thrombosis with Thrombocytopenia Syndrome (TTS) หรือ Vaccine Induced Thrombotic Thrombocytopenia (VITT) หรือ Vaccine-Induced Prothrombotic Immune Thrombocytopenia (VIPIT)

   TTS เป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก อัตราการเกิดน่าจะประมาณ 1 ใน 100,00 ของการฉีดวัคซีน ลิ่มเลือดที่เกิดมักจะพบที่เส้นเลือดดำในสมอง  (cerebral venous sinuses)  หรือในช่องท้อง (splanchnic vein)    โดยมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำร่วมด้วย  ซึ่งต่างจากภาวะลิ่มเลือดที่พบในกรณีทั่วไป ที่มักจะพบบ่อยที่ขา (deep vein thrombosis) และไม่เกี่ยวอะไรกับเกล็ดเลือด แต่เกี่ยวกับการที่ร่างกายไม่ค่อยได้เคลื่อนไหว ถึงแม้ว่า TTS จะพบน้อยมาก แต่มีความรุนแรงสูงและมีส่วนหนึ่งของผู้ป่วยที่เสียชีวิต

     กลไกการเกิด  TTS  คาดว่าเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของคนบางคน มีปฏิกิริยาต่อวัคซีนในกลุ่ม viral vector  ทำให้เกิดการกระตุ้นให้เกล็ดเลือดมาเกาะรวมตัวกันที่ผนังหลอดเลือด ส่งผลให้เกิดลิ่มเลือดเกาะตามผนังหลอดเลือด และเกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำ เมื่อลิ่มเลือดมีการหลุดออกจากเส้นเลือดดำที่เป็นจุดเกาะเดิม ก็จะไหลไปตามระบบเส้นเลือดดำ ผ่านหัวใจข้างขวา แล้วไปทำให้เกิดการอุดตันที่เส้นเลือดใหญ่ของปอด (pulmonary embolism) ทำให้ผู้ป่วยหายใจเหนื่อยหอบ ความดันโลหิตตก และเสียชีวิตในที่สุด

อ้างอิง จาก

    1. Centers for Disease Control and Prevention, Thrombosis with thrombocytopenia syndrome (TTS) following Janssen COVID-19 vaccine, 23 April 2021.
    2. Department of Health, Australian Government, Joint statement from ATAGI and THANZ on Thrombosis with Thrombocytopenia Syndrome (TTS) and the use of COVID-19 Vaccine AstraZeneca, 23 May 2021.
    3. United Nations, COVID-19 VACCINE TTS INTERIM GUIDELINE, 19 MAY 2021

Photo by Spencer Davis on Unsplash

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here