“เพราะทุกผลลัพธ์ที่แม่นยำและการสื่อสารที่ไร้รอยต่อ คือ
รากฐานสำคัญของความปลอดภัย
และคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดของผู้ป่วย”
เริ่มจาก Interprofessional education program(IPE) สำหรับนิสิตแพทย์ นำไปสู่ multiprofessional collaboration practice ทำให้สนับสนุนงานด้านห้องปฏิบัติการเป็นอย่างดี ส่งผลให้เกิด patient safety ช่วยในการวินิจฉัยโรคที่แม่นยำ รวดเร็ว ลดความเสี่ยง ลดกระบวนการที่ไม่จำเป็น กระตุ้นให้มีการประสานงานติดต่อสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในสหสาขาวิชาชีพทุกระดับ ทั้งแพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักเทคนิคการแพทย์และบุคลากรสนับสนุน การออกแบบระบบการสื่อสารที่ชัดเจนเป็นมาตรฐานเดียวกัน จึงมีความสำคัญต่อการลดข้อผิดพลาดและป้องกันเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อผู้ป่วย เป็นการบริหารจัดการความเสี่ยงเชิงรุก
ผศ.ดร.นริศร ได้ยกตัวอย่าง Acute myocardial infarction(AMI): 0 h/1 h algorithm และ Acute stroke: Stroke fast track โดยได้กำหนด turnaround time ที่เหมาะสม ลดความเสี่ยงในผู้ป่วย ดังนี้
Acute MI cardiac biomarkers(troponin) เจาะที่ 0 และ 1 ชั่วโมงช่วยในการวินิจฉัยภาวะ AMI โดยเฉพาะ NSTEMI และถ้าออกผลได้เร็วภายใน 60 นาทีจะช่วยในการวินิจฉัยโรคได้ ได้มีการสื่อสารระหว่างแผนกห้องฉุกเฉินและห้องปฏิบัติการ เกิดข้อตกลงว่า คนไข้ที่สงสัย AMI ที่ ER ทุกกรณีจะระบุว่าเป็น stat test และรายงานผล ภายใน 45-60 นาที (turnaround time)
Acute stroke ที่แผนกฉุกเฉินมีการส่งเลือดเพื่อตรวจ เช่น CBC, PT. aPTT, LFT, electrolyte, Ca, Mg, P, BUN, Cr การรักษาที่ให้ผลดีต้องรักษาภายใน 1 ชั่วโมง แพทย์ระบบประสาทได้มีการสื่อสารมาที่ห้องปฏิบัติการ ขอให้รายงานผลภายใน 30 นาที เกิดระบบ stroke fast track, lab process (stat test) ใช้ sticker สีเขียวในการระบุว่า “ด่วน”
รศ.พญ.พิมพรรณ กล่าวว่าสำหรับ blood bank เน้นความปลอดภัย(safety)มากกว่าเวลา(timing) ความผิดพลาดในการให้เลือดเกิดได้ตั้งแต่
- preanalytical phase กระบวนการเจาะเลือด เช่น ไม่ได้ระบุตัวตนผู้ป่วยขณะเจาะเลือด ไม่ได้ระบุชื่อในสิ่งส่งตรวจ เจาะเลือดหลายคนพร้อมกันทำให้สลับชื่อ
- analytical phase เช่น ใส่เลือดผิดหลอด ใส่เลือดผิดคน
- postanalytical phase เช่น ให้เลือดคนไข้ผิดคน ทำให้เกิดความเสี่ยงในการให้เลือดผิดหมู่
ทางโรงพยาบาลรามาธิบดีได้นำ information technology มาใช้เพื่อช่วยลดความผิดพลาดดังกล่าว เช่น การใช้ barcode ในการ identify ผู้ป่วยตั้งแต่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษา เชื่อม hospital system เข้ากับ EMR, LIS ผู้ป่วยที่ไม่เคยมีประวัติได้รับเลือดมาก่อนอาจมีการตรวจเลือดเพื่อหา ABO group 2 ครั้งก่อนให้เลือดครั้งแรก ผู้ป่วยที่เคยได้รับเลือดจะมีประวัติเก่าถ้ากรุ๊ปเลือดไม่ตรงกัน ต้องส่งเลือดมาตรวจเพื่อยืนยันอีกครั้ง มีการออกแบบ workflow design สำหรับ RBC transfusion order เช่น ถ้า Hb>7.0 g/dL ก็จะมีให้การระบุข้อบ่งชี้ในการให้เลือดหรือ cancel order เป็นต้น
ความผิดพลาดหลายประการในการให้เลือดมีสาเหตุมาจากการสื่อสารที่บกพร่องระหว่างทีม การส่งเวรและการประสานงานระหว่างหน่วยงาน ระบบการตรวจสอบเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะป้องกันความผิดพลาดได้ทั้งหมด ต้องมีการใช้รายการตรวจสอบ(checklist) ที่ข้างเตียงผู้ป่วยเพื่อเป็นการตรวจสอบขั้นตอนสุดท้ายก่อนเริ่มให้เลือด ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศไม่ได้มีความเสถียรเสมอไป จำเป็นต้องได้รับการติดตั้งและตรวจสอบความถูกต้องอย่างเหมาะสม กลยุทธในการบริหารจัดการเลือดของผู้ป่วยเน้นการลดความจำเป็นในการให้เลือดเพื่อลดความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้น
อ.โกเมศ มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 6 ตอนที่ II-7 การตรวจทดสอบเพื่อการวินิจฉัยโรคและบริการที่เกี่ยวข้อง เชื่อมโยงกับการดูแลผู้ป่วย ตอนที่ III-2 ข้อ ข การส่งตรวจเพื่อการวินิจฉัยโรค (Diagnostic investigation) 3P safety goals (medication & blood safety, line, tube & catheter, device and laboratory, communication, medication & product safety) มาตรฐานสำคัญจำเป็นต่อความปลอดภัย (บุคลากรติดเชื้อจากการปฏิบัติหน้าที่ การให้เลือดผิดคน ผิดหมู่ ผิดชนิด การระบุตัวผู้ป่วยผิดพลาด การรายงานผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ/พยาธิวิทยาผิดพลาด) มาตรฐานแต่ละอย่าง เช่น LA, MOPH LAB, HA II-7.2 มีความสอดคล้องกัน ต่างกันที่จำนวนข้อและรายละเอียดในการปฏิบัติ มาตรฐานทุกมาตรฐานมีเป้าหมายร่วมกัน เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย
ปัจจัยความสำเร็จ การสื่อสารติดต่อ ระหว่างสหวิชาชีพ sharing แลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน ลดระยะเวลาในกระบวนการ ทำให้ลดความเสี่ยงในผู้ป่วย turnaround time เป็น challenge ของห้องปฏิบัติการที่สำคัญต่อการตัดสินใจการรักษาของแพทย์ ในขณะที่คลังเลือดจะยึด delayed transfusion มากกว่า turnaround time เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยในการให้เลือด
ผู้ถอดบทเรียน: ผศ.(พิเศษ)นพ.ปฏิการ ดิสนีเวทย์
