QualityTheStory

 การนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาจัดการสิ่งแวดล้อม จะช่วยสร้างความไว้วางใจให้กับผู้รับบริการ สภาวะแวดล้อมในการดำเนินงานของโลกยุคปัจจุบัน มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา รวดเร็ว และยากจะคาดการณ์ ท่ามกลางโลกแห่งความผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือ (VUCA) ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ (climate change) การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ โดยเฉพาะการแพร่ระบาดของ COVID-19 วิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลง (New Normal) การบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น พรบ.สิ่งแวดล้อม กฎหมายเกี่ยวกับอาคาร สถานที่ กฎกระทรวงและพรบ.ต่างๆ โรงพยาบาลควรรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลง ทบทวนตนเอง และสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างต่อเนื่อง เพื่อรับมือบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกได้เพียงพออย่างเหมาะสม “สิ่งที่โรงพยาบาลกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน” จากการเยี่ยมสำรวจที่ผ่านมา ได้แก่ 1) อาคาร สถานที่โดยรวมเริ่มมีการชำรุด ทรุดโทรม ขาดการบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง ความแออัดของพื้นที่การให้บริการ 2) การจัดสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมกับประเภทผู้รับบริการ รวมทั้งความเพียงพอความพร้อมใช้ 3) การเพิ่มการให้บริการทำให้ระบบการระบายอากาศภายในโรงพยาบาลมีปัญหา 4) ระบบสนับสนุนบริการ/ระบบสาธารณูปโภคต่างๆ ไม่เพียงพอ ระบบการบำรุงรักษาไม่ดีพอ   5) การเพิ่มการให้บริการ ทำให้การจัดการขยะและการจัดการน้ำเสียขาดประสิทธิภาพ 6) มีข้อจำกัดด้านบุคลากรที่จะมาบริหารจัดการและดูแลบำรุงรักษาระบบที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม เป็นต้น จึงควรนำ “แนวคิดการพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาล” มาใช้เพื่อช่วยในการบริหารจัดการ ได้แก่ 1) Visual...

“ถ้าผู้นำแต่ละระดับเข้าไป "ตามรอย" ร่วมเรียนรู้และร่วมคิดแก้ปัญหากับหน้างาน สุดท้ายจะเกิดวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร” รศ.พญ.ยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา หลากหลายเครื่องมือคุณภาพตามคุณภาพตามบันไดสู่ HA และเครื่องมือคุณภาพตามวงล้อการพัฒนา 3C-DALI (PDSA) เราจะเลือกเครื่องมือใดมาใช้ในการพัฒนาทั้งองค์กร อาจเลือกจากจุดเอ๊ะ (Who? When? What? Why? How?) หรือจำแนกตามบทบาทที่รับผิดชอบในแต่ละพื้นที่การพัฒนา 4 วง (องค์กร หน่วยงาน ระบบงาน และกลุ่มผู้ป่วย) ก่อนที่เราจะเริ่มพัฒนาจำเป็นต้องเรียนรู้จากมาตรฐาน เครื่องมือที่สำคัญคือ gap analysis เพื่อรู้โจทย์ก่อนนำไปสู่การพัฒนาอาจใช้ Customer listening  และใช้ Diver Diagram ในการกำหนดเป้าหมายและออกแบบกระบวนการเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ ติดตามกระบวนการ ตามรอย ติดตามผลลัพธ์ เรียนรู้โดยอาศัยการทบทวน Rapid assessment การวิเคราะห์ RCA และการวิเคราะห์ตัวชี้วัด เป็นต้น 3C-PDSA ยังคงเป็นแผนที่การนำเครื่องมือคุณภาพต่างๆ (Quality tools) ไปใช้ สามารถแบ่งออกเป็น 4 ประเด็น คือ 1) Tools for analyzing context 2)...

Smart RCA จะทำให้เกิด Trust ในระบบ Health care” นพ. อนุวัฒน์  ศุภชุติกุล การเรียนรู้จากอุบัติการณ์ ในระบบการจัดการความเสี่ยง สิ่งสำคัญคือการบ่งชี้ (Identified) ความเสี่ยง การทบทวนเวชระเบียนเพื่อพัฒนาความคิด ใช้ Incident report (IR) ในการเฝ้าสังเกต (monitor) หาจุดเปลี่ยนเพื่อวิเคราะห์ให้เห็นรายละเอียดของปัญหา เรียนรู้จากอุบัติการณ์และทีมสหวิชาชีพร่วมกันปรับแก้ไขแนวทางต่างๆให้เหมาะสมเป็นปัจจุบัน สร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้และวัฒนธรรมความปลอดภัย  ทำให้องค์กรเป็นที่น่าไว้วางใจ ประโยชน์ของการทบทวนอุบัติการณ์เพื่อการเรียนรู้  อัตราการเกิดอุบัติการณ์รุนแรงลดลง อัตราการค้นหาความเสี่ยงเชิงรุกเพิ่มขึ้น ผลสำรวจวัฒนธรรมความปลอดภัยสูงขึ้น อัตราการเกิดการบาดเจ็บ เจ็บป่วยของบุคลากรลดลง ตัวอย่างกรณีศึกษา ผู้ป่วยชาย อายุ 85 ปี ไม่มีโรคประจำตัว มาถึงโรงพยาบาลเวลา19.30 น. ด้วยอาการอักเสบขาซ้าย บวมแดงตั้งแต่ใต้เข่าถึงหัวแม่เท้า เป็นมา 1 วัน สัญญาณชีพแรกรับ อุณหภูมิกาย 39.4 องศาเซลเซียส ชีพจร 150 ครั้ง/นาที หายใจ 18 ครั้ง/นาที  ความดันโลหิต 100/60 มิลลิเมตรปรอท ปัสสาวะออกน้อย ผลการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด ค่าฮีมาโตคริต 29 เปอร์เซ็นต์ (ค่าปกติ 36-45...

"มาตรฐานบอก what and why ส่วน how to เป็นหน้าที่ของเรา" What: ข้อแนะนำเพื่อสร้าง Maturity ในการปฏิบัติตามมาตรฐาน Why:  ใช้สำหรับวางแผนการพัฒนาในช่วง 1-3 ปีข้างหน้าเป็นประเด็นสำคัญ How: 3C-DALI (PDSA) ในการทำความเข้าใจและกำหนดเป้าหมาย จัดทำaction plan สื่อสารและสนับสนุนการพัฒนา ติดตามการดำเนินการตามระยะเวลาที่เหมาะสม ปัจจุบันหลายโรงพยาบาลยังใช้ประโยชน์จากข้อเสนอแนะเพื่อการสำรวจได้ไม่เต็มที่ อีกทั้งไม่ค่อยได้ทำ action plan และติดตาม หากโรงพยาบาลสามารถนำข้อเสนอแนะ (Recommendation) มาใช้ประโยชน์ปรับปรุงหรือพัฒนาได้มากที่สุดก็จะสามารถตอบประเด็นปัญหาที่สอดคล้องกับบริบทของโรงพยาบาลได้ตรงตามมาตรฐานและยกระดับการพัฒนาได้จริง เราสามารถใช้พื้นฐานของวงล้อคุณภาพ 3C-DALI (PDSA) มาเพื่อร้อยเรียงเรื่องราว 9 ขั้นตอนในการทำความเข้าใจข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาต่อยอด ดังนี้ 1) Recommendation -> Standards จุดเริ่มต้นที่ดีด้วยการอ่านข้อเสนอแนะ จับประเด็น แล้วเชื่อมโยงสู่มาตรฐาน ดึงประเด็นสำคัญ อะไรคือกระบวนการ และอะไรคือเป้าหมาย ตัวอย่างเช่น ข้อเสนอแนะ II-1.1 ข. คุณภาพการดูแลผู้ป่วย (Quality of care) ควรมีการกำหนดกลุ่มเป้าหมาย (กลุ่มประชากรทางคลินิกที่สำคัญ) ซึ่งได้จากการวิเคราะห์ เช่น high cost, high...

Meso System คือ โซ่ข้อกลางที่ทำให้ What & Why กลายเป็น How to & How well สำหรับองค์กร จนผลลัพธ์ที่ได้ถูกส่งต่อให้กับผู้รับ HA Standard เป็นมาตรฐานที่บ่งบอก Why & What ส่วน How to ขององค์กรนั้น ได้มาจากทีมนำเฉพาะด้าน หรือ Meso System ขององค์กรที่ต้องสร้างให้เป็นทีมนำระบบที่แข็งแรง ความหมายของ System แต่ละระดับ Macro System (Organization Level) เป็นภาพใหญ่ขององค์กรในระดับนโยบาย บอกแนวทางการดำเนินงาน กำกับ ติดตาม เสริมพลัง การกระจายทรัพยากรเพื่อทำให้องค์กรบรรลุวัตถุประสงค์หรือประสบความสำเร็จ Meso System (Process Level) เป็น Cross functional team ของสหวิชาชีพ ทำหน้าที่ในการออกแบบ นำระบบที่ออกแบบไว้นั้นไปสู่การปฏิบัติในเชิง Systematic ใช้แนวคิด Team Performance Model ในการสร้างทีม Micro System (Performance...

ถอดบทเรียนโดย นายสุทธิพงศ์ คงชุม นักวิชาการคอมพิวเตอร์                                                                                  โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

“ถ้าบอกฉัน...ฉันก็ลืม    ถ้าสอนฉัน ...ฉันก็อาจจำ    ถ้าให้ฉันร่วมทำ...แล้วฉันจะรู้จริง ความรับผิดชอบ และความตระหนักรู้ก็จะตามมา”    อ.ประชิต ศราธพันธุ์ ปัจจุบันพบว่ามีการฟ้องร้อง/การร้องเรียนต่อบุคลากรสาธารณสุขมากขึ้น การฟ้องร้องในชั้นศาลต้องใช้ทั้งพยานบุคคล พยานหลักฐานต่าง สิ่งที่สำคัญ คือ พยานเอกสาร (Documentation evidence) โดยมีการใช้เวชระเบียนเป็นหลักฐานทางกฏหมายที่สำคัญ เพราะฉะนั้นพยาบาลจึงต้องให้ความสำคัญกับการบันทึกทางการพยาบาลมากที่สุด ระบบนิเทศบันทึกทางการพยาบาลจึงมีความสำคัญ ซึ่งอยู่ในมาตรฐาน HA II-2.1 การกำกับวิชาชีพพยาบาล และ 2P safety : Personal safety(E : Environment & Working condition) มีจุดประสงค์สำคัญคือ การเพิ่มคุณภาพ/คุณค่าของบันทึกทางการพยาบาลให้เห็นเป็นรูปธรรมมากขึ้น การนิเทศทางการพยาบาล หมายถึง กระบวนการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างผู้นิเทศกับผู้รับการนิเทศ ได้แสดงความสามารถทางการพยาบาลอย่างมืออาชีพ เพื่อให้บริการพยาบาลที่มีคุณภาพ ปราศจากความเสี่ยง ภายใต้การช่วยเหลือ ชี้แนะ สอนสาธิต ให้คำปรึกษา แก้ไขปัญหาในสถานการณ์ที่ยุ่งยากซับซ้อน การบันทึกและรายงานการพยาบาล เป็นหลักฐานทางกฎหมาย เพื่อสื่อสารข้อมูลสำคัญเป็นหลักฐานว่าพยาบาลได้ดูแลผู้ป่วยจริงตามมาตรฐานวิชาชีพ แสดงให้เห็นถึงความรับผิดชอบและความน่าเชื่อถือของพยาบาล ซึ่งตามมาตรฐานการปฏิบัติการพยาบาลบันทึกทางการพยาบาลประกอบด้วยข้อกำหนด 4 ข้อดังนี้ ข้อมูลสำคัญ 4 ส่วน ประกอบด้วย การประเมินภาวะสุขภาพ การกำหนดปัญหา/ความต้องการของผู้รับบริการ กิจกรรมการพยาบาลและการประเมินผลภายหลังปฏิบัติการพยาบาล ข้อมูลสำคัญที่สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการของผู้รับบริการที่ถูกต้อง เป็นจริงและมีความต่อเนื่อง ...

เป็นลมใต้ปีกสู่การเป็น smart nurse ความเป็นเลิศทางการพยาบาล (Nursing Excellence) จำเป็นต้องอาศัยสมรรถนะสำคัญหลายด้าน “การกำกับติดตามทางการพยาบาล” จึงเป็นกระบวนการสำคัญที่จะทำให้เกิดการพัฒนาสมรรถนะสู่ความเป็นมืออาชีพ และสามารถทำให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้เป็นอย่างดี “Synergy care for patient care model” เป็นกรอบแนวคิดที่กล่าวถึงการประสานสอดคล้องระหว่างความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัว (family/patient Needs) และสมรรถนะพยาบาล (nurse competencies) ที่จำเป็นต้องมี หากทั้งสองส่วนมีการประสานกันอย่างสอดคล้อง (synergy) จะช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นคืนกลับสู่สภาวะสูงสุดเท่าที่เป็นไปได้ (optimal outcome) โดยผู้ป่วยและครอบครัวร่วมกำหนดเป้าหมายร่วมกันและเกิดผลลัพธ์ทางการพยาบาลที่เหมาะสมได้บนพื้นฐานที่คำนึงถึง “บริบทของความเจ็บป่วยและสภาพแวดล้อม” ในการดูแลร่วมด้วย การประเมินความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวตามลักษณะปัญหาของผู้ป่วย (Patient Characteristics) ทั้ง 8 ด้าน ได้แก่ 1) Resiliency ความสามารถในการฟื้นคืนกลับมาสู่สุขภาวะ การเผชิญปัญหาสุขภาพ 2) Vulnerability ความเปราะบาง ความไวต่อ stressor ต่างๆ (ทั้ง actual & potential) 3) Stability ความสามารถในการคงไว้ซึ่งภาวะสมดุลของร่างกาย 4) Complexity  ความซับซ้อนของความเจ็บป่วย (³ 2 ระบบขึ้นไป) 5)...

"ทัศนคติที่งดงามจะทำให้สามารถข้ามผ่านอุปสรรคไปสู่ความสำเร็จในที่สุด."               พว.กรรณิการ์  ศรีวิจา เรื่องราวของ “นางฟ้าสีขาวบนวีลแชร์ (wheelchair)” พว. กรรณิการ์  ศรีวิจา (ยิว) พยาบาลวิชาชีพดูแลคลินิกเฉพาะทาง แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสันทราย ในขณะที่ขาทั้งสองข้างใช้การไม่ได้ต้องนั่งบนวิลแชร์ เธอมีความฝันอยากเป็นพยาบาลตั้งแต่เมื่อยังเด็ก สาเหตุที่ต้องนั่ง wheel chair เนื่องจากอุบัติเหตุรถยนต์ เธอได้รับบาดเจ็บที่ไขสันหลัง ซึ่งช่วงเวลานั้นอยู่ในระหว่างที่กำลังศึกษาวิชาพยาบาลปีสุดท้าย การบาดเจ็บทำให้ไม่สามารถเดินได้  ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการศึกษาและอะไรอีกหลายอย่างในเวลาต่อมา (ในขณะนั้นเหลือเวลาอีก 1 เดือนจะสิ้นสุดการฝึกงาน และจบหลักสูตรพยาบาลวิชาชีพ) ฝ่าฟันอุปสรรคก่อนจบการศึกษา ทางวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดเชียงใหม่ ที่เธอศึกษาอยู่แจ้งว่าถ้าภายใน 4 ปี หากยิวยังไม่สามารถเดินได้ เธอจะต้องเปลี่ยนสาขาที่เรียนเพื่อความเหมาะสม  แต่ด้วยความมุ่งมั่นของยิวที่ตั้งใจว่าอยากจะเป็นพยาบาล เธอได้ทำเรื่องด้วยตนเองถึงคณะกรรมการสภาพยาบาล กระทรวงสาธารณสุขขอศึกษาต่อในสาขาพยาบาลจนจบ แต่ก็ไม่ได้รับคำตอบ ยิวจึงอธิษฐานจิตว่าหากแม้นตนเองถูกลิขิตมาเป็นพยาบาลขอให้สิ่งที่เธอจะทำนั้นนำมาซึ่งความสำเร็จ เธอเขียนฎีกาส่งถึงสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  แล้วอดทนรออย่างมีความหวัง ในเวลา 1 เดือนต่อมา  เธอได้รับโทรศัพท์จากราชเลขาฯของพระองค์ท่าน ด้วยความตื่นเต้นยินดีและหัวใจที่พองโต รู้สึกตื้นตันใจที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระองค์ท่านเป็นล้นพ้นจนหาที่สุดไม่ได้ ณ วันนั้น พระองค์ท่านฝากราชเลขาฯ มาแจ้งว่า พระองค์ท่านจะช่วยให้เธอได้เรียนจนจบวิชาชีพพยาบาล และได้เป็นพยาบาลอย่างเต็มภาคภูมิสมกับความตั้งใจที่เธอนั้นอยากทำประโยชน์ในการดูแลผู้ป่วย ระยะเวลา 1...

เราอาจไม่มีโลกที่สมบูรณ์แบบแต่แน่นอนเราสามารถอยู่บนโลกที่ไม่สมบูรณ์แบบอย่างมีความสุขและอย่างมีสติได้ วัฒนธรรมในสังคมไทยมีเรื่องเล่ามาเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน มีมุมมองที่หลากหลายมิติ โดยปัจจุบันมีมิติทางสุขภาพ 4 มิติ ประกอบด้วย มิติทางกาย (Physical) มิติทางอารมณ์ (Emotion) มิติทางสังคม (Social) และมิติทางจิตวิญญาณ (Spirituality) ในวันข้างหน้าหากมิติทางกาย ทางอารมณ์ และทางสังคม ไม่อาจนำพาชีวิตก้าวต่อไปได้ ไม่ว่าจะเป็นด้วยเหตุผลของสภาพร่างกาย หรืออารมณ์ที่ไม่ตอบสนองต่อชีวิต หากมีการนำมิติทางจิตวิญญาณมาใช้ในชีวิตก็จะขึ้นอยู่กับมุมมองของบุคคล และสังคม นั้น “มิติทางจิตวิญญาณ” คำนี้มีความสำคัญมากและยากที่จะนิยามได้ มิตินี้เกิดขึ้นโดยที่เราไม่รู้ว่ามีจริง แต่ทุกคนควรมีมิตินี้ เพราะเป็นสิ่งที่ผลักดันและแสดงศักยภาพที่แท้จริงของตนเอง โดยมีความแตกต่างกับมิติทางกาย (Physical) ทางอารมณ์ (Emotion) และทางสังคม (Social) ที่เป็นสิ่งที่มนุษย์มีมาตั้งแต่เกิดและมักจะถูกเปลี่ยนแปลงหรือเติมแต่งหลังจากนั้น แต่มิติทางจิตวิญญาณเป็นสิ่งที่ถูกเปลี่ยนแปลงหรือเติมแต่งทั้งหมดในการใช้ชีวิตของมนุษย์เอง และเกิดจากการตกผลึกจากความหมายของชีวิต ซึ่งการตกผลึกของมิติทางจิตวิญญาณนั้น เกิดจากการหล่อหลอมของประสบการณ์ที่ผ่านมาในชีวิต โดยมีผลกระทบต่อระบบการคิด ระบบพฤติกรรม ในการดำรงชีวิต และที่สำคัญทุกคนสามารถมีมิติทางจิตวิญญาณได้ เนื่องจากไม่เกี่ยวกับอายุ การศึกษา ฐานะ ความดีหรือความเลวแต่อย่างใด แต่เป็นสิ่งที่สามารถเปลี่ยนแปลงหรือสร้างด้วยตนเองได้ ตัวอย่าง คุณลลิษา มโนบาล (ลิซ่า) นักร้องชาวไทย รู้จักกันในฐานะสมาชิกเกิร์ลกรุ๊ปเกาหลีใต้ ซึ่งเป็นเด็กไทยที่เดินทางไปยังเกาหลีใต้ ครั้นอายุเพียง 14 ปี และเป็นบุคคลที่มีการศึกษาไม่สูงมากนัก โดยที่รู้ภาษาเกาหลีเพียงคำเดียว คือ...