QualityTheStory

Easy clinical quality summary for CLT/PCT   เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เครื่องมือการพัฒนาคุณภาพที่สำคัญ Easy clinical quality summary for CLT/PCT สิ่งที่ผู้เข้าประชุมจะได้เรียนรู้                                                                                      1. ทีมพัฒนาคุณภาพทางคลินิก CLT/PCT มีบทบาทหน้าที่ในการมองภาพรวมการพัฒนาการ...

Conceptual Framework for Change: Driver Diagram “นักยุทธศาสตร์ชั้นดีจะไม่เกาะติดคิดแต่เรื่องที่เราทำได้เท่านั้น แต่จะคิดถึงสิ่งที่ยังไม่ได้ทำด้วย สิ่งนี้จะเป็นขุมทรัพย์ของการพัฒนาระบบงาน โดยไม่จนตรอกหรือติดกับกับข้อจำกัดต่างๆ ที่มีอยู่” (นพ.อนุวัฒน์  ศุภชุติกุล)  Driver Diagram คือ แผนภูมิแสดงความสัมพันธ์ของปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จตามเป้าหมาย โดยจำแนกเป็นลำดับชั้นจากปัจจัยขับเคลื่อนไปสู่แนวคิดการปรับเปลี่ยน เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ทีมสามารถแปลงสิ่งที่เป็นนามธรรม หรือเป้าหมายที่ทีมต้องการ สู่การกำหนดวิธีปฏิบัติ เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย  ทำให้ทีมเห็นภาพการเชื่อมโยงระหว่างเป้าหมายและการปฏิบัติ สื่อสารให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องนำไปสู่การปฏิบัติจนเกิดการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาไปในทิศทางเดียวกัน Session นี้ จึงเป็นการเรียนแบบมีส่วนร่วม (Participation Learning) เพื่อทำความเข้าใจแนวคิดพื้นฐาน และคุณค่าของเครื่องมือ Driver Diagram รวมทั้งเรียนรู้วิธีการประยุกต์ใช้ Driver Diagram ขับเคลื่อน กลยุทธ์ (strategy) และพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยตามกลุ่มโรคสำคัญของทีมนำทางคลินิกอย่างเป็นรูปธรรม สามารถติดตามผลลัพธ์ของการพัฒนาที่สอดคล้องกับเป้าหมายในแต่ละขั้นตอนได้ทั้งระบบ นำมาสู่การเปลี่ยนแปลง (Change) ระบบบริการด้วยความร่วมมือ (Collaboration) ของสหสาขาวิชาชีพ/ทีมที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มคุณภาพงานบริการอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน (Sustainability) ต่อไป คุณค่าหรือประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นจากการทำ Driver Diagram คือ                 ...

Change agent: Quality and Safety Research “งานพัฒนาคุณภาพโดยตัวเองก็เป็นวิจัยในระดับหนึ่ง ถ้าเราใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาคุณภาพก็จะกลายเป็นงานวิจัย แต่ต้องพิถีพิถันในการตั้งคำถามและวิธีการ เพื่อให้แน่ใจว่าสิ่งที่เราได้มาเป็นของจริง ไม่ได้เกิดจากความลำเอียง” รศ.ดร.นพ.จิรุตม์ ศรีรัตนบัลล์ คุณภาพและความปลอดภัย เป็นผลลัพธ์ที่สำคัญของการดูแลผู้ป่วย สิ่งหนึ่งที่พัฒนาคุณภาพและความปลอดภัยในการดูแลผู้ป่วยได้ คือ องค์ความรู้ ซึ่งวิธีการในการสร้างองค์ความรู้ที่สำคัญประการหนึ่ง คือ การวิจัย หัวข้อนี้นำเสนองานวิจัยที่เกี่ยวกับคุณภาพและความปลอดภัยใน 3 มุมมอง ได้แก่ มุมมองภาพกว้างของการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพที่นานาชาติให้ความสนใจ มุมมองและทิศทางการพัฒนางานวิจัยเชิงระบบเกี่ยวกับเรื่องคุณภาพและความปลอดภัยที่ สวรส. ให้ความสำคัญ และการใช้วิจัยในการพัฒนาคุณภาพในด้านความปลอดภัยของผู้ป่วย (Patient safety) รศ.ดร.นพ.จิรุตม์ ศรีรัตนบัลล์ การพัฒนาคุณภาพหากมีการทบทวน ศึกษาข้อมูล ติดตามอย่างเป็นระบบ จะทำให้ได้คำตอบที่เป็นองค์ความรู้ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการพัฒนางานอีกมาก ซึ่งประเทศไทยยังต้องการข้อมูลอีกมากว่าเหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ (AE) มาจากไหน, มากน้อยเพียงใด, เกิดผลอะไรบ้าง, ส่งผลอย่างไรต่อการใช้ทรัพยากรและค่าใช้จ่ายและการป้องกันให้ได้ผลและคุ้มค่า ควรใช้วิธีการอะไร ยกตัวอย่างการวิจัยเกี่ยวกับการเบิกจ่ายค่ารักษาโดยการใช้กลุ่มวินิจฉัยโรคร่วม (DRG) พบว่า ถ้าเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ขึ้นในโรงพยาบาล จะทำให้ต้นทุนในการรักษาเพิ่มขึ้น 50% คือ จากเดิมรายละประมาณ 8,000 บาทเป็น 12,000 บาท ซึ่งต่อให้ได้จำนวนวันนอนที่เพิ่มขึ้น จากการคำนวณ DRG ก็ไม่คุ้มค่า หรือในต่างประเทศ...

ร้อยใจรวมพล ด้วยกลศิลป์ แต้มสีสันแห่งชีวิตให้ระบบสุขภาพ “ถ้าเราจะเปลี่ยนแปงอะไรบางอย่าง แล้วเราต้องสู้กับระบบเราต้องอดทน เพื่อเกิดดอก เกิดผลอะไรบางอย่างที่ชัดเจนเป็นรูปธรรม เห็นผลงานเชิงประจักษ์จึงจะสามารถเปลี่ยนแปลงสังคมได้”(พว.ศิริพร พรหมวงศ์) บทเรียนจากปฏิบัติการดูแลคุณภาพชีวิต โดยใช้คนในพื้นที่เป็นศูนย์กลางด้วยพลังขับเคลื่อนของคนตัวเล็กที่ลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงจากชายขอบที่สร้างแรงบันดาลใจให้ลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลง ร่วมมือร่วมใจกับพื้นที่ผู้เป็นเจ้าของสุขภาพ สู่สุขภาวะที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง พว.ศิริพร พรหมวงศ์                                                                                               ...

เยี่ยมแบบกัลยาณมิตร ก้าวผ่านเช็คลิสต์สู่การเสริมพลัง ศ.ดร.เสรี วงศ์พิศ กล่าวขณะที่มาเยี่ยมว่า “สิ่งที่หมอทำเป็นกระบวนทัศน์สุขภาพใหม่ เดิมเราเอาวิทยาศาสตร์เป็นศูนย์กลางในจักรวาล แต่ปัจจุบันต้องนำภูมิรู้ของชาวบ้านมาช่วยด้วย เนื่องจากความรู้ไม่ได้จำกัดอยู่ในวิทยาศาสตร์อย่างเดียว” การเยี่ยมของ ศ.ดร.เสรี ครั้งนั้น เป็นการเยี่ยมที่เปลี่ยนแปลงชีวิตของผมอย่างมากที่สุด การเยี่ยม มีพลังในการเปลี่ยนแปลงคน เปลี่ยนความรู้สึกที่มีต่อตัวผู้ถูกเยี่ยม เปลี่ยนความเข้าใจที่คิดเพียงว่าเป็นแค่ความสนใจส่วนตัว เปลี่ยนเป็นความรู้อันยิ่งใหญ่กอบกู้ฟื้นฟูภูมิปัญญาชาวบ้าน ความหมายของงานในชีวิตเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ในการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุข การปล่อยให้โรงพยาบาลหรือสถานบริการทำงานโดยใช้ปัจจัยภายในขององค์กรเพียงอย่างเดียว องค์กรจะไม่มีการพัฒนา จำเป็นต้องมีคนภายนอกเข้ามามีปฏิสัมพันธ์ เข้ามาเยี่ยมสำรวจ มาให้คำแนะนำ ช่วยสนับสนุน การพัฒนาองค์กรบนเส้นทางคุณภาพจึงจะมีความอย่างยั่งยืน ซึ่งในปัจจุบันมีความคิดที่จะมีการเปลี่ยนวิธีการทำงานของผู้เยี่ยมสำรวจ จะเปลี่ยนเป็นแบบใด แบบเดิมเป็นอย่างไร จะเห็นจุดอ่อนแบบเดิมได้ชัดขนาดไหน พัฒนาให้ดีขึ้นกว่าเดิมไปสู่แบบใหม่ได้อย่างไร ติดตามต่อไปใน Session นี้ ดร.นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ เล่าประสบการณ์ การเยี่ยมเสริมพลัง ที่ทำให้เกิดจุดเปลี่ยนสำคัญของชีวิต โดยเล่าถึง เมื่อครั้งที่จบเป็นแพทย์ฝึกหัดทำงานที่โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา ปฏิบัติงานตรวจรักษา ด้านการควบคุมโรค การส่งเสริมสุขภาพฯลฯ ซึ่งสมัยนั้นงานสาธารณสุขมูลฐานเป็นนโยบายหลักของกระทรวง ในขณะที่ตรวจรักษาผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลก็เกิดความสงสัยว่า กรณีชาวบ้านที่ป่วย แต่ไม่มารับการรักษาที่โรงพยาบาล มีการดูแลรักษาตัวเองที่บ้านอย่างไร ท่านได้ไปเยี่ยมบ้านผู้ป่วยกับทีมสุขภาพ และได้พบว่าภูมิปัญญาชาวบ้านเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ได้เขียนบทความการแพทย์พื้นบ้านกับภูมิปัญญาชาวบ้านและลงตีพิมพ์ในวารสารต่างๆ ซึ่งในสมัยนั้นคำวา ภูมิปัญญาชาวบ้าน ยังไม่เคยมีลงในบทความ ณ ช่วงเวลานั้น และได้รับเชิญไปเป็นอาจารย์พิเศษสอนนักศึกษาแพทย์ที่มหาวิทยาลัยต่างๆ ได้รับเชิญเป็นวิทยากรบรรยาย ได้รับการเยี่ยมดูงาน จากสถาบันต่างๆ และมีการตรวจเยี่ยมจากสาธารณสุขนิเทศ...

เคล็ดลับคุณภาพวันนี้ชวนมาเรียนรู้ คุณภาพของบริการสุขภาพในประเทศไทยมีพัฒนาการมาโดยลำดับตามกระแสโลกาภิวัตน์ โดยเมื่อย้อนหลังไปราวห้าสิบปี    คุณภาพของบริการสุขภาพตั้งอยู่บนฐานของความเชื่อมั่นในความรู้ความสามารถเฉพาะตนของแพทย์ และความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างแพทย์กับผู้ป่วย ซึ่งปัจจัยทั้งสองนี้ได้ประกอบกันเป็นคุณภาพและความน่าไว้วางใจของบริการสุขภาพ Quality 1.0 Process compliance ตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2525 ประเทศไทยมีพัฒนาการทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความต้องการและความคาดหวังในบริการสุขภาพถูกยกระดับขึ้นอย่างมาก โรงพยาบาลจึงต้องมีการปรับตัวขนานใหญ่ เพื่อปรับบริการของโรงพยาบาลให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในสังคม แนวคิดสำคัญที่นำมาพัฒนาคุณภาพของสถานพยาบาลในยุค 1.0 เป็นแนวคิดที่ประยุกต์มาจากต่างประเทศ คือ คุณภาพไม่ใช่เรื่องของวิชาชีพใดวิชาชีพหนึ่งโดยเฉพาะ แต่เป็นเรื่องที่ทีมงานที่ทำหน้าที่รักษาพยาบาลต้องมาพัฒนาร่วมกัน และพึงมีมาตรฐานกลางที่สะท้อนกระบวนการที่สถานพยาบาลต้องปฏิบัติเพื่อนำไปสู่คุณภาพที่พึงประสงค์ ซึ่งในปี 2527 กระทรวงสาธารณสุขได้เริ่มมีการประเมินขีดความสามารถของโรงพยาบาลในระดับต่างๆ ทั้งในด้านการบริหาร บริการ และวิชาการ ภายใต้โครงการ “ติดดาวโรงพยาบาล” และพัฒนาต่อมาเป็น “การพัฒนาระบบบริการของสถานบริการและหน่วยงานสาธารณสุขในส่วนภูมิภาค (พบส.)” , “มาตรฐานสถานพยาบาลในโครงการประกันสังคม” จนในที่สุด ได้ก่อกำเนิดเป็น สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.) ซึ่งได้มีการจัดทำมาตรฐานโรงพยาบาลฉบับปีกาญจนาภิเษกขึ้นในปี 2539 ลักษณะสำคัญของ Quality 1.0 คือ คุณภาพขยับจากการให้ความสำคัญที่ความรู้ความสามารถและพฤติกรรมบริการของปัจเจกชน (คือ แพทย์/ พยาบาล แต่ละท่าน) ไปสู่คุณภาพของกระบวนการทำงานขององค์กรที่เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด โดยผู้ที่กำหนดมาตรฐานคือผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิในแต่ละสาขา Photo by Jesse Bowser on Unsplash

เคล็ดลับงานคุณภาพ วันนี้ ชวนมาเรียนรู้เรื่อง  มาตรฐานสำคัญจำเป็นต่อความปลอดภัย  ตามระเบียบคณะกรรมการบริหารสถาบันว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการประเมินการพัฒนาและรับรองคุณภาพสถานพยาบาล พ.ศ. 2562 ที่ได้มีการกำหนดเกณฑ์การรับรองกระบวนการคุณภาพไว้ ดังนี้ สถานพยาบาลที่จะผ่านขั้นที่สาม ต้องได้คะแนนในแต่ละบทของตอนที่ I-IV ไม่น้อยกว่า 2.50 จากคะแนนเต็ม 5.00 และผ่านมาตรฐานสำคัญจำเป็นต่อความปลอดภัยทุกข้อ สถานพยาบาลที่จะผ่านการรับรองขั้นก้าวหน้าต้องได้คะแนนในแต่ละบทของมาตรฐานตอนที่ I-III ไม่น้อยกว่า 3.00, ตอนที่ 4 มีคะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 3.00, ยกเว้นบทที่ II-8 และ II-9 คะแนนต้องไม่ต่ำกว่า 2.50, คะแนนเฉลี่ยโดยรวมไม่น้อยกว่า 3.00 และผ่านมาตรฐานสำคัญจำเป็นต่อความปลอดภัยทุกข้อ สถาบันจึงมีประกาศคณะกรรมการสถาบันฯ เรื่องมาตรฐานสำคัญจำเป็นต่อความปลอดภัย เพื่อเป็นแนวทางสำหรับสถานพยาบาลในการนำไปปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีผลในการบังคับใช้ในการปฏิบัติ ตั้งแต่ 1 เมษายน 2563 ไว้ดังนี้

Learning from Mistake & Root Cause Analysis and Action “ในการค้นหา Root Cause ต้องไม่ระบุไปที่ตัวบุคคล แต่ให้มองเชิงระบบโดยไม่ไปกระทบตัวบุคคลใดบุคคลหนึ่ง การป้องกันสาเหตุที่เกิดจาก Human Error ทำได้โดยการออกแบบกระบวนการที่ช่วยลดความผิดพลาดจากปัจจัยด้านมนุษย์ หรือใช้วิธีการโค้ชเพื่อป้องกันการฝ่าฝืนหรือละเมิด” นพ.อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล Learning from Mistake & Root Cause Analysis and Action (RCA2) เป็นการเรียนรู้เทคนิคในการทบทวนอุบัติการณ์ และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ ด้วยการทำ Root Cause Analysis (RCA) ป้องกันเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์เกิดซ้ำ ด้วยเทคนิคการทำ RCA 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้น 0 การมอบหมายทีมวิเคราะห์ RCA (RCA facilitator) ขั้น 1 เรียงร้อยเรื่องราว (map story and timeline) ขั้น 2 หาจุดเปลี่ยน (unsafe...

R2R Learn Unlearn & Relearn ขยับเพื่ออนาคต ลดวิกฤติองค์กร “ความเป็นไปได้ใหม่ๆ เริ่มจากการทำอะไรที่ไม่เหมือนเดิม” (ธนาคารกสิกรไทยจำกัดมหาชน) อ.นพ.อัครินทร์ นิมมานนิตย์                                                                                                   ...

ทีมหมอจะเปลี่ยน สุข (ภาพ) ชุมชนสร้างได้ผ่านกลไก R2R “เปลี่ยนจากทางตันส่วนบุคคล เป็นทางออกโดยเครือข่ายชุมชน”                                                                                               (นพ.สิริชัย นามทรรศนีย์) ตัวอย่างของ R2R ที่น่าสนใจ ของโรงพยาบาลชุมชน ผ่านการเล่าเรื่องที่ทำให้เห็นวิธีการนำ R2R...